«Жандану Әлемі» қоғамдық қорының ұйымдастыруымен өткен «Қоғамдық қатынастар жүйесіндегі мұғалім» экспертті сессияcының барысында Дубайда өткен Білім және практикалық дағдылар бойынша жаһандық форумнан (Global Education and Skills Forum) жаңа ғана оралған Татьяна Николаевна Немцанмен кішігірім сұхбат өткізудің сәті түсті. Татьяна Немцан 31 жыл бойы Арнасай ауылындағы орта мектептің директоры қызметін атқарып, қазіргі уақытта Әлеуметтік маңызды бастамаларды дамыту қорының төрағасы қызметін атқарып жүргенін айта кетейік.

— Форум барысында қандай тақырыптарға аса мән берілді?

— Іс жүзінде қордың осы үш күні өте мазмұнды болды. Отыз екі жылдық өтілі бар педагог ретінде мен жарияланған, сонымен қатар барлық жерде мұғалімдерді белсенді тарту арқылы өте сәтті талқыланған өршіл тақырыптарды ешқашан көрмедім. Талқылау кезінде бірде-бір минут жоғалмады, тіпті ланч кезеңінде да талқылау болды. Өйткені барлық жерде, әр бұрышта пікірталас алаңдары ашылды және ашық диалог болды. Негізгі тақырып: әлемді кім өзгертеді және әлемді қалай өзгертеміз? Білім сапасы мен технологиялар, жаңа әдістер туралы аз айтылғаны мені қатты қуантады.

Негізінде бүгінде білім әлемі осы тұрғыда өз дамуының өте жоғары деңгейінде. Бұл өзгермелі әлемде баланы жоғалтып алмау туралы көп әңгіме болды. Қауымдастықпен қалай ізгілікті жұмыс істеу керек? Мектеп жергілікті қоғамдастықтың орталығы болуы керек. Балаға отбасында және мектепте барынша қолайлы болуы үшін ата-аналармен қалай дұрыс жұмыс істеу керектігін түсіну керек. Көшбасшылық қасиеттерді қалай қалыптастыруға болады және жүйелі жұмыспен қамтамасыз ету үшін филантроптар мен бизнесті қалай тартуға болады? Филантроптарға арналған жеке сессия болды, олар 19 және 20 жылдары баланың жан-жақты қалыптасуына, оның жеке тұлғасына, оның үйлесімді дамуына ақша бөлетінін айтты. Бүгінде технология алға жылжуда, технологиялардың әсерінен жеке тұлғаның жоғалу қаупі де артады. Міне, осы тұлғаны жоғалтып алмау керек, бұл іс бүгінгі күні тек мұғалімдердің ғана қолынан келеді, ал филантроптардың міндеті осындай мұғалімдерді қолдау.

— Ұстаздарды марапаттау рәсімі де жоғары деңгейде өткен шығар…

— Бірнеше салтанатты рәсім болды. Ең үздік әдістемелік идеяларды марапаттау рәсіміне 6 идея ұсынылды, 6-дан біреуі таңдалды және бірден некст сыйлығы табыс етілді және 25000$ сыйлық табыс етілді. Он мұғалімнің ішінен бір мұғалімді анықтау рәсімі де жоғары деңгейде өтті. Қызыл жол, әр мұғалім осы жолмен жүрді, филантроптардан бастап қарапайым мұғалімдерге дейін ең үздік он педагогты қошеметпен қарсы алды. Менің ойымша, олар бұл рәсімді ешқашан ұмытпайды. Жеңіске Кенияның мұғалімі жетті, сондықтан барлық Африка шаттыққа бөленді. Біз бәріміз бірге қуандық, өйткені педагогикалық синергетиканың жарқын әлемі адамдарды жақындастырады. Менің ойымша, «Varkey»  қоры мұғалім мәртебесін қалай көтеру керектігін көрсетті. 

— Сіз қандай ойлармен жолға шығып, қандай сезіммен қайтып келдіңіз?

— Біріншіден, біздің қамқоршылық кеңесінің төрағасы Әлия Нұрсұлтанқызы ең жоғары деңгейдегі келіссөздерге белсенді қатысқандығына өте қуаныштымын. «Varkey»  қорының шешімі бойынша дәл біздің қор Қазақстан мұғалімдері үшін осындай форумның ұйымдастырушысы болады.  Бұл өте үлкен сенім, менің ойымша, және біз оны ақтауға тырысамыз. Біз Қордың қызықты білім беру жүйесімен, оқу бағдарламаларының мазмұнымен, олардың мектеп жүйесімен таныстық. Менің ойымша, экологиялық, рухани-адамгершілік білім беру саласындағы осы инновациялардың көпшілігін бізге де енгізуге болады.

— Ал бірінші орынға ие болған мұғалімнің әдісі қандай болды?

— Мен барлық 10 сабаққа қатыстым. Бұл қарапайым мұғалімдер және олардың алдында әлемді таң қалдыру міндеті болған жоқ. Ең қарапайым тәсілдер мен ең қарапайым шешімдер.

— Конкурсқа қатысушылар үшін тіркелу қалай өтеді?  Жалпы форумның маңызы туралы айтып берсеңіз.

— Кез келген мұғалім сапалы 2 минуттық видеоролик түсіріп, «Varkey»  қорына жібере алады.  Мұндай роликтер жиырма мыңға жуық болды. Олардың ішінен 200 видеоролик, одан 20, жиырмадан 10 үздік видеоролик таңдап алынды. Тіпті 1000 адамнан үздік шыққан жиырма ұстаз, ең мықтылардың ондығына кірмесе де, олар үшін үлкен стендтер болды. Яғни, оларды ынталандырды. Олар барлық алаңдарда журналисттермен кездесіп, сұхбат берді. Бұл өте ынталандырушы форум. Мұғалім мәртебесі осындай жолмен көтеріледі. Тіпті жетекші, атақты голливуд жұлдыздары мұнда ақша сұрамай тегін келді. Олардың бір ғана өтініші, олармен бірге мұғалімдерінің форумға келуі еді. Сондықтан, олар көпшіліктің алдында: «Мен бүгін өз ұстазыма басымды иемін, және оның көтерілгенін қалаймын» деп өз ұстаздарына құрмет көрсетті. Бұл бүгінгі күні өте маңызды. Егер біз жастардың осы салаға келгенін қаласақ, бұл қаншалықты кәсіби, қызықты екенін үнемі айтуымыз керек. Міне, бізге осындай форумдар көмектеседі.

— Қазақстаннан қанша адам қатысты?

— Қоғамдық маңызды бастамалар қорынан 4 адам және Назарбаев Зияткерлік мектептерінің 2 өкілі қатысты.

— Қазақстанда бұл форум қашан болады?

— Мүмкін, «Varkey»  қоры біздің елге келеді. Бірлескен келіссөздердер өткізу арқылы біз бәрін шешеміз.  Барлық қағаздарға қол қойылды. Отыз алты ел анологиялық формат бойынша форум өткізіп жатыр. Енді біз де сол елдердің қатарына қосыламыз.

— Осындай ауқымды форумдарға қатысу үшін ұстаздар қандай әрекет жасау керек деп ойлайсыз?

— Бірінші кеңес ағылшын тілін үйрену керек.  Форумға роликтерін жіберген жиырма мың мұғалім сияқты әлемнің ең үздік тәжірибелері туралы сөйлеуден қорықпау керек.  Олар мәлімдеуге қорықпады және шын мәнінде рухани-адамгершілік, экологиялық білім берудің уақыты келді деп ойлаймын. Сондықтан жаңа дүниелер жасау керек емес, ең қызықты нәрселерді біріктіру керек. Педагогтарды қормен ынтымақтастыққа шақырамыз. Біз креативті және қызықты идеяларға дайынбыз және бірлесіп көп нәрсе істей аламыз деп ойлаймын.